BalanC Blog

‘Stigma’s , hokjes en labels. Stimuleert de DSM-5 psychische stoornissen of is het een prettig hulpmiddel?’

De DSM-5 is een handboek voor de classificatie van psychische stoornissen. Het bestaat uit de actuele classificatie en is ontwikkeld in Amerika. Het biedt een systematische onderverdeling van de meest voorkomende tot de zeldzaamste stoornissen en is een hulpmiddel om diagnoses te stellen. Ik begrijp dat de DSM-5 een fijn middel is om erachter te komen hoe het met iemand gaat en wat voor hulp die persoon eventueel nodig heeft. Ik vind ook dat het beestje bij de naam noemen, kan helpen om het probleem te herkennen en dus vervolgens aan te pakken. Om bagatelliseren te voorkomen. Maar binnen eetstoornissen vind ik de DSM-5 soms erg ingewikkeld. En dan niet letterlijk het boek, maar hoe labels en namen in mijn ogen soms de stoornis kan stimuleren.

Wanneer iemand vastloopt in het leven door welke reden dan ook en er wordt professionele hulp gezocht, kan het soms zo zijn dat de persoon in kwestie van het kastje naar de muur wordt gestuurd. ‘Nee, je hebt ook dit dus we kunnen je niet helpen, of nee je bent te complex.‘ Ook de opmerkingen dat het wel meevalt want je voldoet maar aan 4 van de 10 ‘eisen’ is iets wat voorbij kan komen. Maar waarom moet iemand aan eisen voldoen als de persoon in kwestie weet dat het niet goed gaat met hem of haar? Is het echt nodig om een specifiek probleem te hebben, of kunnen we meer naar de mens erachter kijken? Binnen eetstoornissen wordt soms gezegd dat iemand met Anorexia een andere behandeling nodig heeft dan BED. Terwijl als iemand verslaafd is, maakt het niet uit waaraan, de behandeling is in essentie hetzelfde.

We need to fit in
Het leven bestaat uit hokjes. Hokjes waarin je door de maatschappij als mens geplaatst kan wordt. Hokjes maken het leven makkelijker. Of beter gezegd: Hokjes lijken het leven makkelijker te maken. Want hét kenmerk van een hokje is dat er een grens of een kader omheen zit. Dat is handig voor de omgeving en binnen de gezondheidszorg, en bovenal is het makkelijker voor de verzekering. Kortom, hokjes zijn handig omdat ze binnen de lijnen kunnen aangeven wat iemand nodig heeft. Zodat er financieel gekeken kan worden ‘hoe duur’ iemand is. Maar het leuke aan mensen, in mijn optiek het leukste aan mensen, is dat we allemaal verschillend zijn. De enige overeenkomst die we met z’n alle delen is de titel Homo Sapiens maar daarnaast zijn we individuen met eigen wensen, uitdagingen, voorkeuren en behoeftes.

Ik heb al eerder een blog geschreven over labels. Toen ikzelf de diagnose Anorexia kreeg, handelde ik soms naar dingen die bij Anorexia hoorde. Ik was soms banger voor het feit wat een ander zou denken als ik iets zou eten als pizza, dan dat ik bang was om letterlijk die pizza te eten. De gedachte: ‘oh maar ik heb Anorexia dus ik mag geen calorierijken dingen eten’ is een gedachte die ik vaak heb gehad en ook vaak hoor bij professionals. Een gedachte die in mijn ogen mijn eetstoornis voedde. Bang dat ik de hulp zou verliezen, bang dat ik opeens weer helemaal mee moest doen. Maar uiteindelijk had het mij juist geholpen als ik die druk van het label niet had gehad.

Professionele hulp kan zeker goed zijn!
Ik wil niet zeggen dat ik tegen professionele hulp ben, in tegendeel. Ik ben zelf heel goed geholpen binnen de GGZ en ben heel dankbaar voor de hulp die ik heb gekregen. Maar ik ben wel veel dingen tegengekomen die ik graag anders zou willen zien. Het is denk ik een van de grootste drijfveren om mijn droom te achtervolgen om als psycholoog te gaan werken. Want als ik dingen anders wil zien, ben ik de persoon die dat kan doen. De DSM-5 is een hulpmiddel, maar laten we please meer naar de mens kijken. Is het nodig om zoveel soorten eetstoornissen te hebben bijvoorbeeld?

De strijd die mensen soms voeren omdat ze net niet aan alle criteria voldoen, kan ervoor zorgen dat mensen nog zieker willen zijn. Of dat iemand een combinatie heeft van twee eetstoornissen, wat volgens de DSM-5 niet zou kunnen. Mensen denken dat het erger moet voordat ze de hulp verdienen. Dit is wellicht het grootste probleem binnen dit ziektebeeld. Het is een soort van de hoogste titel die je kan halen.

Echter of je nou Anorexia hebt, Boulima of ARFID, het gaat erom hoeveel last de persoon heeft om te kunnen functioneren en niet hoe dik of dun iemand is. Of het aantal regels dat de persoon naleeft. We zouden in mijn optiek meer moeten kijken naar hoe de persoon in kwestie moeite heeft om te kunnen leven. Welke dingen ervoor kunnen zorgen dat die persoon weer vrijer kan zijn en dat hij of zij weer meedoet. Dat het mens erachter weer kan leven. 

Leven
Dat brengt mij bij mijn insteek in hoe ik mensen wil helpen. Weer wil leren leven. Leren voelen. Want als je voor leven gaat in plaatst van voor herstel, kom je zoveel verder. Het leven bestaat namelijk ook uit verdriet, tegenslagen en verlies. Dingen die als je voor herstel gaat als blokkades gezien kunnen worden. Maar uiteindelijk hoort dat alles bij het leven. De positieve en de negatieve dingen. Al die ervaringen zijn brandstof om te groeien, om voorkeuren te ontwikkelen en om te ontdekken wie je bent. Wie jij bent als individu, zonder hokjes, labels of kleur. Gewoon jij. 

Liefs,
Charlie 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *